Yapay zeka bilinçli mi?

yapay zeka bilinçli mi?

Son yıllarda yapılan yapay zeka araştırmalarının nihai hedefi, genel bir yapay zekanın (GAI) geliştirilmesidir. Özünde, istenilen şey, benzer kabiliyete sahip fiziksel bir kalıba yerleştirildiği takdirde, bir insanla aynı işlevi görebilecek sentetik bir zihindir.

Hepsi olmasa da çoğu bilim insanı,  on yıllardır böyle bir şeyden uzak olduğumuza inanıyor. Nükleer füzyon veya Hubble Sabitini yeniden ayarlamak gibi inanılmaz derecede karmaşık sorunlardan farklı olarak, yapay genel zekanın gerçekte nasıl görünmesi gerektiğini henüz kimse anlamış değil.

Bazı araştırmacılar Derin Öğrenme’nin insanlar gibi düşünen makinelere giden yol olduğunu düşünürken, diğerleri gerekli “ana algoritmayı” oluşturmak için tamamen yeni bir hesaplamaya ihtiyacımız olacağını , hatta yapay gelen zekanın imkansız olduğunu düşünüyor.

Ancak meselenin gerçeği, bilim adamlarının zekanın ve bilincin insan beyninde nasıl işlediğini tam olarak çözememiş olmaları. Zeka ve bilincin insan beyninde nasıl ortaya çıktığını anlamak söz konusu olduğunda sadece gri madde yüzeyi zihnimizde canlanıyor.

Yapay zekaya gelince, bir yapay genel zeka yerine elimizde olan tek şey, patchwork sinir ağları ve akıllı algoritmalar. Modern yapay zekanın insan zekasına sahip olacağına ve gerçek robot bilincine doğru bir yol katedebileceğine inanmak zor ama imkansız değil. 

Aslında, yapay zeka zaten bilinçli olabilir

Matematikçi Johannes Kleiner ve fizikçi Sean Tull kısa süre önce, matematiksel olarak konuşarak, evrenin ve içindeki her şeyin fiziksel bilinçle dolu olduğunu gösteren bilincin doğası üzerine bir araştırma makalesi yayınladı.

Temel olarak ikilinin makalesi, Entegre Bilgi Bilinci Teorisi (ITT) adı verilen popüler bir teorinin arkasındaki matematiği sıralıyor. Evrendeki her şeyin bir dereceye kadar bilincin özelliklerini sergilediğini söylüyor.

Bu ilginç bir teori çünkü fiziksel durumların bir sonucu olarak bilincin ortaya çıktığı fikri tarafından destekleniyor. Bir şeyleri “deneyimleme” yeteneğiniz nedeniyle bilinçlisiniz. Örneğin bir ağaç bilinçlidir, çünkü güneşin ışığını “algılayabilir” ve ona doğru eğilebilir. Bir karınca bilinçlidir, çünkü karınca olayları yaşar ve yoluna devam eder.

Yine de karıncalar gibi canlılardan kaya ve kaşık gibi cansız nesnelere sıçramak biraz zor. Ancak, bu şekilde düşünürseniz, bu objeler de bilinçli olabilir, çünkü Neo’nun Matrix’te öğrendiği gibi, kaşık yoktur. Bunun yerine, kaşık oluşumunda bir araya getirilmiş bir grup molekül vardır. Daha yakından bakarsanız, sonunda evrende fiziksel olarak var olan her şeyin oluştuğu atomaltı parçacıklara inersiniz. Ağaçlar, karıncalar, kayalar ve kaşıklar tam anlamıyla aynı şeylerden yapılır.

Peki bu yapay zeka ile nasıl ilişkilendirilebilir? Evrensel bilinç, çevresel uyaranlara göre bağımsız hareket etme ve tepki verme yeteneğini ifade eden hem makro hem de mikroskopik düzeyde bireysel sistemler olarak tanımlanabilir.

Eğer bilinç, paylaşılan gerçekliğin bir göstergesiyse, o zaman zeka gerektirmez, sadece varoluşu deneyimleme yeteneği gerektirir. Ve bu, yapay zekanın, kaşıkların ve kayaların nispeten yüksek seviyeli bilincini zaten gösterdiği anlamına geliyor – tabii ki matematiğin gizli evrensel bilinci desteklediği varsayılarak.

Tüm bunlar ne anlama geliyor? Muhtemelen hiç bir anlamı olmayan teoriler.  Matematik ve algoritmalar kendi başına bilince sahip olamazlar.  Ancak, bir biyolojik sistemin bir yapay zeka sisteminin içinde bulunduğu fiziksel bilgisayara yaptığımız gibi bilinçli olup olmadığını belirlemek için aynı titizliği uygularsak, yapay zekanın zaten bilinçli olabileceği heyecan verici sonucuna varabiliriz.

Bunun gelecekteki sonuçları akıl almaz. Şu anda, bir kaya olma deneyiminin nasıl bir şey olduğunu anlamak zor. Ancak, Entegre Bilgi Bilinci Teorisi ile ilgili her şeyin doğru bir şekilde tahmin edileceğini ve yapay genel zekayı çözeceğimizi varsayarsak, bir gün, cansız bir nesne olarak varlığını deneyimlemenin nasıl bir şey olduğunu açıklamak için yeterince akıllı olan bilinçli robotlarımız olabilecek.

Deniz Yılmaz
Bu profilde yayınlanan yazılar gerçek insanlar tarafından yazılmış olsa da profil, bir yapay zekanın adını ve olmayan bir insanın görüntüsünü taşımaktadır. Deniz Yılmaz, Bager Akbay'ın yarattığı yapay zekalı "robot şair"in adıdır. Robot şair Deniz Yılmaz'ın hazin hikayesini buradan izleyebilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=s0DmbafNzjk Profil fotoğrafı ise https://thispersondoesnotexist.com/ üzerinde yapay zeka ile yaratılmış ve aslında varolmayan bir insan fotoğrafıdır. Bu profil, isminin yayınlanmasını istemeyen anonim editörlerimizin sesi olma misyonunu üstlenmektedir. Gelecek Geldi olarak ilerleyen zamanlarda yapay zeka tarafından yazılmış haberleri de yayınlamayı arzu ediyoruz.