Kriz zamanlarında teknoloji: DARPA ve yapay zeka geleceği nasıl şekillendiriyor?

darpa yapay zeka

Forbes’te yayınlanan yazıya göre, dünyayı vuran COVID-19 salgınının ekonomik, sosyal etkilerinin yanı sıra teknoloji ve bilimde de etkileri olacağını öngörülüyor.

Dünyayı adeta kasıp kavuran koronavirüs salgınına karşı bilim insanları, biyoteknoloji seferberliği içine girdi. Salgın başladığından beri, 250’den fazla ilaç çeşitli aşamalarda değerlendiriliyor. Bunun dışında sentetik peptit bazlı aşılar ve nükleik asit bazlı aşılar gibi yeni nesil aşı yöntemleriyle birlikte retroviraller, diyabetik ilaçlar, immünolojik ilaçlar, antibiyotikler ve hatta antikoagülan gibi ilaçlar virüse karşı kullanıldı. 

Savunma Araştırmaları Gelişmiş Projeler Ajansı (DARPA) 2011 yılında DNA sarmallarına aşı uygulamanın eşiğindeydi. Böylece bağışıklık sisteminin doğrudan protein üretmesine izin verilebilirdi. Koronavirüs salgını sonrasında ise DARPA, geleneksel aşılardan daha cesur biyoteknolojik çözümlerle devam ediyor. Ortaya konulan son fikir, hastalığı atlatan kişilerden alınan B hücrelerinin çoğaltılması ve kitle haline üretilmesi. Başarılı olursa bu konsept, herhangi bir salgını birkaç hafta içinde durdurma potansiyeline ve düz bir enfeksiyon eğrisini korurken bir aşının geliştirilmesine izin verme fırsatına sahip. 

Bununla birlikte, DARPA virüs salgınına çözüm arayan tek kuruluş değil. Biyomedikal Gelişmiş Araştırma ve Geliştirme Kurumu (BARDA) dahil olmak üzere sayısız kurum bu konuda çalışmalar yürütüyor. BARDA ilaç tedavileri için ekstremofil kullanımını araştırarak biyomühendisliğin zirvesindeki gelişmeleri gözden geçirmesiyle öne çıkıyor. 

Koronavirüs salgınına karşı savaşta, biyolojik çalışmalar dışında yapay zeka da önemli rol oynuyor. Yapay zeka, hastalığın yayılmasını hafifletmeye, terapileri bulmaya ve tedavi stratejilerine yardımcı oluyor. Ayrıca termal kameralar ile sıcaklığı ve ter ve cilt renk değişikliğindeki modülasyonları değerlendirerek kontrol noktalarında taramayı otomatikleştirmek için kullanılıyor. Yapay zeka destekli robotlar, hastalıkları izleme ve tedavide de görev aldı. 

Daha güvenli ve sağlıklı bir gelecek için bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik, biyomühendislik, biyomimikri ve yapay zeka büyük önem taşıyor. Şu anda yaşadığımız pandemi deneyimi kimsenin unutamayacağı önemli izler getirecek. Ancak zaman geçtikçe ve hayat “normal”e dönünce gelecekte bu günlerin daha farklı hatırlanabileceği de bir gerçek. Gelecekte bu günlerin insanlığın ortak bir hedef üzerinde tüm bilimsel inovasyonunu birleştirdiği zamanlar olarak anılacağı düşünülüyor. 

Merve Şimşek
Merve Şimşek, 1996 yılı Muğla doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mimarlık eğitimini 2019 yılında tamamladı. Eğitimi sırasında mimari ofislerde gerçekleştirdiği staj çalışmalarına ek olarak Natura ve YAPI dergilerinin editör ekibinde yer aldı. Halen Natura Dergi’nin editörlüğünü yürütüyor. Mimari, sanat, edebiyata ek olarak teknoloji ve bilim konularına ilgi duyuyor. İngilizce ve İspanyolca biliyor.