Kara delik tarafından yutulduktan sonra hayatta kalan bir yıldız keşfedildi

kara delik yıldız

Kara delikler tarafından yutulan maddeler ortaya çıkan yoğun sıcaklık yüzünden çok büyük X ışınları yayar. Yayılan X ışınları sayesinde gözlemlenen bir cismin kara deliğe girdiğini Dünya’dan algılayabiliriz. İlginç olan ise, bu X-ışını parlamalarının 250 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir galaksinin merkezindeki kara delikten her 9 saatte bir gerçekleşmesi.

Kraliyet Astronomi Derneği dergisinde yayınlanan makalede, İngiltere Leicester Üniversitesi’nden gökbilimci Andrew King, bu olağandışı aktivitenin sebebini, kara deliğin eliptik yörüngesine sıkışmış ölü bir yıldız olduğuna inanıyor. Her yakın geçiş veya enberi anında kara delik yıldızdan biraz daha fazla kayıyor. King, bu beyaz cüce yıldızının, kara deliğe yakın eliptik bir yörüngeye kilitlendiğini söylüyor. Gökbilimci, “Kara delik ile yıldızın birbirine en yakın olduğu durumda, yıldız karadeliğin etrafına gaz yayarak X-ışınlarını serbest bırakıyor.” diyerek açıklıyor.

Andrew King’in teorisine göre, kara delik etrafında dolaşan kırmızı deliğin dış katmanlarını yok etti ve onun beyaz cüceye evrilmesini sağladı. Yıldız nükleer yakıtını tükettiğinde ise geride kalan ölü çekirdek artık füzyon patlamalarıyla değil X-ışınları ile parlıyor. Ancak yolculuğuna devam etmek yerine beyaz cüce, kara deliğin etrafında takılı kaldı.

Kaynak: NASA resmi web sitesi

King, beyaz cücenin kütlesinin Güneş kütlesinin yaklaşık 0.21 katı olduğunu belirtti. Yıldızın içinde bulunduğu GSN 069 kara deliği ise düşük bir kütleden oluşuyor, bu da yıldızın ona yakın bir yörüngede seyahat etmesini mümkün kılmış olabilir. Ayrıca yıldız ile kara deliğin birbirine olan mesafesi de önem taşıyor, daha yakın olması halinde kara delik onu yok ederdi.

Gerçekleşen bu olay, kara deliklerin zamanla büyüdüğü bir mekanizma örneği olabilir. Ancak bu teoriyi doğrulamak için bu tür daha fazla sistemin incelenmesi gerekiyor. Değişen başka bir parametre olmazsa yıldızın olduğu yerde milyarlarca yıl boyunca kalması bekleniyor. Bu yıllarda yıldız yavaş yavaş soyulacak, bu da onun boyutunun ve yoğunluğunun azalmasına sebep olacak.

Gökbilimci Andrew King, kara deliğin yıldızı yavaş yavaş yiyeceğini ve asla durmayacağını söylüyor.

Merve Şimşek
Merve Şimşek, 1996 yılı Muğla doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mimarlık eğitimini 2019 yılında tamamladı. Eğitimi sırasında mimari ofislerde gerçekleştirdiği staj çalışmalarına ek olarak Natura ve YAPI dergilerinin editör ekibinde yer aldı. Halen Natura Dergi’nin editörlüğünü yürütüyor. Mimari, sanat, edebiyata ek olarak teknoloji ve bilim konularına ilgi duyuyor. İngilizce ve İspanyolca biliyor.