Yapay retina çalışmasına NASA’dan 5 milyon dolar destek

göz retina lens iris

ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Lambdavision Inc., NASA tarafından verilen 5 milyon dolarlık ödül sayesinde, protein bazlı yapay retinanın üretiminde mikro-yerçekiminin etkilerini test etmeye hazırlanıyor.

Tedavi, gece körlüğü olarak da bilinen retinis pigmentoza (RP) nedeniyle görme yetisini kaybeden kişilere yeniden görmeyi sağlayacak. Yapay retinanın, 55 yaş ve üzeri bireylerde körleşmenin en önemli nedenlerinden biri olan sarı nokta hastalığının (AMD) da gelecekteki uygulaması olması bekleniyor.

Lambdavision, uygulama ortağı Space Tango Inc. ile birlikte, düşük Dünya yörüngesi sırasında mikro yerçekiminde tedavinin üretimini incelemek için Uluslararası Uzay İstasyonu’na birkaç gezi yapmayı planlıyor.

Gece körlüğü ve sarı nokta hastalığı, gözlerin ışığa duyarsız hale gelmesine neden olan fotoreseptör hücrelerinin kaybı sebebiyle ortaya çıkıyor. Üretilen yapay retina, insan gözünde fotoreseptörlin ışığı emen özelliklerini taklit eden bir protein olan bakteriorhodopsini kullanıyor. Böylece retinadaki hasarlı hücrelerin değiştirilmesini ve ışığı emerek beyne iletilen sinyallerin normale dönmesini sağlar.

Güç kaynağı olarak gelen ışığı kullanıyor

Lambdavision başkanı ve CEO’su Nicole Wagner, “Yapay retina esnek ve implante edilebilir  ve gen türünden bağımsız olarak etkili olacak şekilde tasarlandı” dedi. Özellikle gece körlüğü gibi kalıtsal özellikteki bir hastalıkta bunun büyük avantaj olduğunu belirterek, ar-ge çalışmalarının çoğunun buna göre geliştirildiğini söyledi.

Yapay retinanın mevcut alternatiflerine göre bir avantajı da, gelen ışığı güç kaynağı olarak kullanıyor olması. Böylece insanların görmesine yardımcı olurken pil gibi harici güç kaynakları gerektirmiyor.

Yapay retinanın geliştirilmesi için mikro yerleşiminin kullanılmasıyla, ürünün stabilite ve performansının arttırılması amaçlanıyor. Araştırmacılar, mikro yerçekiminin, çözeltilerde agregasyonu ve optik netliği arttırdığını, katmanların kusurlarını ise azalttığını ortaya koydu.

Diğer tıbbi ürünler için çıkarımlar

Lambdavision Inc.’in bu araştırması diğer tıbbi teknolojiler için de faydalı olabilir. Katmanlar halinde üretim sağlanan ilaç sistemleri, doku sistemleri gibi biyomedikal sektördeki çeşitli ürünler bu araştırmanın sonuçlarından faydalanabilecek.

Lambdavision CEO’su Wagner, yapay retinanın üç ila dört yıl içerisinde kliniklerde yerini almasını beklediklerini söyledi.

Üç NASA ödülünden biri

Yapay retine programı, NASA’nın yakın zamanda verdiği üç biyomedikal ve otomasyon projesinden biri. Ödüllerden birinde, Kaliforniya Üniversitesi Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (ISS) özel kök hücre araştırma laboratuvarını geliştirmek için 5 milyon dolar kazandı. Diğerinde ise Cedars-Sinai, çeşitli hastalıkların tedavisi için uzayda büyük kök hücre grupları üretmenin pratik olup olmadığı denemek amacıyla ISS’ye uyarılmış pluripotent kök hücre göndermek için 1.5 milyon dolar kazandı.

Diğer önemli projeler

NASA’nın biyomedikal araştırma ve üretime verdiği destek yeni değil. Geçtiğimiz yıl, Belçikada bulunan mikroelektronik merkezi Midiagnostics NV, geliştirdiği astronotların sağlık durumunu yerçekimsiz ortamda izlemeyi sağlayan cihaz için fon aldı. Ocak ayında ise ABD merkezli Hnu Photonics LLC şirketinin biyolojik bilimlerle ilgilenen Scorpio-V Inc. Kuruluşu, mikro yerçekiminin nöronlar üzerindeki etkilerini test etmek için deney yapmak için fon desteğinden yararlandı.

Merve Şimşek
Merve Şimşek, 1996 yılı Muğla doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mimarlık eğitimini 2019 yılında tamamladı. Eğitimi sırasında mimari ofislerde gerçekleştirdiği staj çalışmalarına ek olarak Natura ve YAPI dergilerinin editör ekibinde yer aldı. Halen Natura Dergi’nin editörlüğünü yürütüyor. Mimari, sanat, edebiyata ek olarak teknoloji ve bilim konularına ilgi duyuyor. İngilizce ve İspanyolca biliyor.