Bilim insanları plastik şişeleri birkaç saatte geri dönüştürebilen mutant bir enzim yarattı

Plastik Şişe vektör

Yaprak yığınında gübre olarak bulunan enzim, plastik şişeleriiyi kalitede yeni şişe üretimi için kullanılan kimyasal bileşenlere indirgeyebiliyor. Önceden kullanılan mevcut geri dönüşüm teknolojileri ancak giyim ve halı sektöründe kullanılabilen plastikleri üretebiliyordu.

Girişimi gerçekleştiren Carbios şirketi, beş yıl içinde endüstriyel ölçekte geri dönüşüm hedeflediğini söyledi ve gelişimi hızlandırmak için Pepsi ve L’Oréal gibi büyük şirketlerle birlikte çalışmaya başladı. Yeni geri dönüşüm enzimi, bağımsız uzmanlar tarafından büyük bir ilerleme olarak görülüyor.

Kuzey Kutbu’ndan okyanuslara kadar gezegeni kirleten plastik atık üretimi, günümüz dünyasında tehlikeli boyutlara ulaştı. Bu konuda yürütülen kampanyalar plastik kullanımını azaltmayı hedeflese de Carbios girişimi, önemli olanın gerçek geri dönüşüm ve plastik atıklarından fayda elde etmek olduğunu düşünüyor. Geçtiğimiz günlerde Nature dergisinde yayınlanan araştırmayla ortaya çıkan enzim, 2012 yılında keşfedilen kompost böceği gibi 100.000 adet mikroorganizmanın taranmasıyla bulunmuş. Enzimleri analiz eden bilim insanları, enzimlerin şişelerin üretildiği PET plastiğini parçalama yeteneğini geliştirmek için mutasyona uğramasını sağladı. Daha sonra, bir ton atık plastik şişeyi parçalamak için optimize edilen bu enzim, atıkları 10 saat içinde %90 oranında bozabildi. Oluşan malzeme ise yeni plastik şişe oluşturmak için kullanıldı. Ancak, atık şişelerin enzim eklenmeden önce öğütülme ve ısıtılmaya ihtiyaç duyması, geri dönüştürülmüş PETlerin, işlenmemiş plastikten daha pahalı olmasına neden oluyor.

Cambios’un kurucusu, plastik kullanımının azaltılmasının önemli olduğunu ancak; gıda, tıbbi bakım, ulaşım gibi alanlarda önemli yer tutan plastikten tamamen vazgeçilemeyeceğini söylüyor. Endüstriyel ölçekte geri dönüşümün önünü açacak bu gelişmenin, atık plastiğin geri dönüştürülmesini de teşvik edeceğini vurguluyor.

Bilim insanları, PET dışındaki büyük plastik türlerini parçalamak için biyolojik yollar bulunmasında da ilerleme kaydediyor. Mart ayında, Alman araştırmacılar, genellikle balık yemi olarak üretilen balmumu larvalarının polietilen torbaları biyolojik olarak bozabileceğini ortaya çıkardı.

 

Merve Şimşek
Merve Şimşek, 1996 yılı Muğla doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mimarlık eğitimini 2019 yılında tamamladı. Eğitimi sırasında mimari ofislerde gerçekleştirdiği staj çalışmalarına ek olarak Natura ve YAPI dergilerinin editör ekibinde yer aldı. Halen Natura Dergi’nin editörlüğünü yürütüyor. Mimari, sanat, edebiyata ek olarak teknoloji ve bilim konularına ilgi duyuyor. İngilizce ve İspanyolca biliyor.