Tekillik (Singularity) nedir?

singularity tekillik nedir

İnsan zekası birçok şey üretebilir. Zekamız sayesinde birçok alet yapıp, kendimize uygun yaşam alanları oluşturabildik. Zaman içerisinde kat ettiğimiz yollar sayesinde bugün kendi zekamızın benzeri zekalar yapmayı düşünebiliyor ve bunun için çalışabiliyoruz. Uzun yıllardır birçok tartışmaya ve ilerlemeye konu olmuş yapay zeka elbette bu çalışmaların başında geliyor. İnsan tarafından yapay olarak üretilen bu zekanın sınırlarını henüz biliyor değiliz. Kimi zaman nasıl çalıştığını bile doğrudan anlamamız mümkün olmayan yapay zeka, gelecek söz konusu olduğunda olumlu ve olumsuz tasavvurlar içerisinde yer alıyor. Yapay zekanın gelişimi ve ilerlemesi umut vaat etmesinin yanında bazı olumsuz olabilecek gelecek senaryolarının da içinde bulunuyor. Bu senaryolar içine bulunan önemli kavramlardan bir tanesi de tekillik kavramı. Gelin tekillik kavramının bu senaryolar içerisindeki durumuna göz atalım.

Yapay zeka insanların zihinlerinden daha üst düzey bir zekaya sahip olma potansiyeli taşıyor. Gelecek ile ilgili senaryoların olumsuz büyük bir çoğunluğu tamamen bu konu ile alakalı. Örneğin yapay zeka derin öğrenme gibi arka planda hızlı bir şekilde bilgileri kendine toplayabilecek yetilere sahip. Bunun haricinde hızlı bir şekilde işlem yapabilme ve sonuca ulaşabilme gibi yetiler ile donatılmış bu teknoloji sayesinde yapay zeka bizim ona verdiğimizden daha fazlasına sahip olabilir. Tekillik kavramı, teknolojik gelişmelerin sonucunda insanın varacağı noktalardan biri olarak karşımıza çıkar. Tekillik anlayışına göre teknolojik gelişmeler olumsuz bir geleceğe yol açabilir. Yapay zeka bugünkü insani faaliyetlerin, hükumet, devlet ve ekonomi gibi geçerliliği olan kavramların farklı bir yere gitmesine ya da son bulmasına sebep olabilir. 

Tekilliğin temelinde iki gelişmenin söz konusu; bunlardan ilki yapay zeka ve diğeri nöropsikolojik. Yapay zeka kontrol altında tutulabildiğinde ve insanlar ile uyum içinde bulunduğunda herhangi bir olumsuzluk elbette sorun değil. Ancak sorun olabilecek yapay genel bir zekanın ortaya çıkması. Yapay zeka kendine yetebilecek bir güce geldiğinde kendi yapay zekalarını üretmeye başlamayı düşündüğünde ne ile karşılaşacağız? Tekillik, bu noktada Vernor Vinge tarafında ilk defa ortaya atılmıştır. Modern fizikte karadelikler ile ilintili olan bu kavram, yapay zekanın bir süper zeka olması halinde ortaya çıkacak öngörülemez durumu tanımlamak için kullanılmıştır. 

Yapay zekanın insan zekası ötesine geçerek, medeniyet ve insan zekası önüne geçmesi ve bu konuda radikal değişiklikler yapması insan geleceğinin ve neslinin öngörülemez bir tasavvurunu meydana getirir. 

Elbette yapay zekanın insan zekasının ötesine geçmesi tamamen insanlığın devamı için olumsuz bir geleceğin varlığının kanıtı değildir. Ancak geleceğin bilinmezliği halinde ortaya çıkan tekillik düşüncesi bir açıdan olumsuz olarak yorumlanmaya oldukça açıktır. Her ne kadar yapay zeka ile ilgili düşünceler ve haliyle tekillik ile ilgili düşünceler bugün olumsuz bir tablo çizse de bu konunun bu kadar olumsuz olmadığını düşünen araştırmacılar da var. Yapay zekanın gelişimini oldukça önemli bulan bu araştırmacılar, bu teknoloji sayesinde ortaya çıkabilecek onlarca kolaylık olduğunu da söylemektedirler. Gelecek geldiğinde tüm bunların yanıtını elbette almış olacağız. O zamana kadar ise yapay zeka çalışmalarının varacağı noktayı hep beraber gözlemleyebileceğiz.