CRISPR nedir?

CRISPR nedir

Geçmişte insanlar çocuk yaparken ya da tarlada bir ürün yetiştirirken doğacak çocuğun yahut alacakları ürünün nasıl daha iyi olabileceğine dair fikirlere sahip miydiler? Bir anne ya da baba bebeğinin neye benzeyeceğine karar verme hakkına sahip olacağını düşünür müydü? Ya da bir çiftçi ekeceği tohumdan nasıl farklı lezzetler elde edebileceğini, bunun nasıl daha az maliyetli olacağını düşünür müydü? Geçmişe baktığımız zaman bu düşünceler epey gerçekdışı gelebilir ancak teknoloji bize aklımıza bile gelmeyecek seçenekler sunuyor. Gen düzenleme denildiğinde aklımıza ilk gelen canlılar üzerinde yapabileceğimiz fiziksel değişiklikler olsa da aslında hastalıkların büyük bir kısmı bu gen değişimi teknolojileri ile tedavi edilebiliyor. CRISPR gen düzenleme teknolojisi ile bize daha önce aklımıza bile gelemeyecek yenilikler vaat ediyor.

Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR)’den sonra araştırmacıların ilgisini çeken CRISPR teknolojisi, her geçen gün ilerleyen potansiyeli ile çağımızın önemli gelişmeleri arasında bulunuyor. Özellikle genetik mühendislerini ilgilendiren bu konuda, PCR ve CRISPR teknolojileri birçok hastalığın tedavisine yardımcı olabilecek olanak sağlıyor. Hem de daha düşük maliyetlerle! Bilim dünyasında yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğu maalesef bütçe sorunu ile araştırmaların sürmesine engel olabiliyor. Ancak bahsettiğimiz bu teknolojiler diğerlerine kıyasıya hem daha uygulanabilir hem de bütçe olarak onlardan daha uygun. Bu elbette araştırmacılar için heyecan verici olduğu kadar yaşam bilimleri konusundaki ilerlemeler için de son derece önemli. CRISPR teknolojisi sayesinde hızlı bir şekilde yanıt almak mümkün. Araştırmacılara göre bu teknik sayesinde hastalıklara etkili çözümler bulmak son derece kolay hale geliyor. Hastalıklara çözüm bulmanın yanında daha dayanıklı bitkiler yetiştirmek ve hastalığın ortaya çıkmasına neden olacak patojenleri daha kolay alt edebilmek varabileceğimiz olumlu sonuçlar arasında sayılabilir. 

Araştırmacılar genellikle meyveler ve insana en yakın DNA yapısına sahip fareler üzerinde araştırmalarını yapsalar da CRISPR sayesinde tüm canlılar üzerinde artık gen uygulamaları yapabileceklerini ifade ediyorlar. Örneğin Amerikalı araştırmacılar bu tedavi yöntemi ile farklı hastalık türleri arasında çözüm olarak kullanabildiklerini son zamanlarda gündeme getirdiler. CRISPR teknolojisi için RNA’nın kullanımını bilmek oldukça önem taşıyor. RNA’yı en etkili şekilde dizayn edebilmek elbette alınacak sonuçlar için oldukça hayati öneme sahip. 

Her ne kadar heyecan verici olsa da elbette bu araştırmanın da bazı handikapları var. Özellikle bu genetik değişimlerin ahlaki açıdan değerlendirilmeleri konusunda bazı sıkıntılı durumlar ile karşılaşılabiliyor. Özellikle embriyo üzerinde yapılacak gen değişimleri için ortaya konulan bu tartışmalar, ekosistem üzerindeki etkileri ile de gündeme gelebiliyor. Henüz gelişim aşamasında olan bir embriyoya uygulanacak herhangi bir değişim geri alınamaz bir sonuç ortaya çıkarabilir ve bu elbette bir insanın hayatına mal olmak anlamına gelebilir. 

Çeşitli artıları ve eskilerinin yanında CRISPR birçok araştırmacı için son derece önemli bir adım olarak ortaya çıkıyor. CRISPR teknolojisi ile ilgili haberlere bakacak olursak, biyomühendisler bu araştırmalar sayesinde bazı hastalıklara tedavi etmeye başladılar bile. Bu elbette özellikle sağlık için oldukça heyecan verici bir adım. Ancak CRISRS teknoloji hakkında bilinmeyen ve zaman içinde keşfedilebilecek yeni durumlar olduğu da söylentiler arasında. Gelecekle ilgili oldukça ilgi çekici gelişmeler var. Özellikle sağlık alanında yapılan çalışmalar sayesinde insanların refah seviyesinin yükselecek olması, ve hastalığa bağlı ölümlerin önüne geçilmesi umut verici.