Tele-cerrahi: Sosyal mesafeli ameliyatlar mümkün mü?

sosyal mesafeli cerrahi müdahale

Hastalar için her zaman korkutucu olarak görülen ameliyatlar, COVID-19 salgını döneminde daha da zorlayıcı hale geldi. Özellikle ABD gibi vakaların yüksek seyrettiği ülkelerde cerrahi ameliyatlar, hastanelerin artan kapasiteleri sebebiyle neredeyse erişilemez durumda. Salgın döneminde her alanda sosyal mesafe kurallarına göre üretilen yöntemler ameliyatlar için nasıl bir çözüm sunabilir?

Annals of Internal Medicine dergisinde yayınlanan yeni çalışmada, İtalya’daki bir doktor ekibi 5G etkin bir ameliyat önerisi sundu. Yapılan çalışma, uzaktan kumandalı robot sayesinde 15 kilometre uzaklıktaki bir hastaya cerrahi işlem uygulamanın başarılı bir şekilde gerçekleştirilebileceğini ortaya koyuyor.

Robotik ameliyatlar geçmişte de pek çok denemeyle karşımıza çıkmıştı. Günümüzde 5G teknolojisinin ortaya çıkması sayesinde ise bu tür ameliyatlar artık eskisinden çok daha kolay gerçekleştirilebiliyor. 5G, ulaşılması zor bölgeler veya salgın gibi mesafe gereken durumlarda yapılacak ameliyatlar için hayat kurtarıcı olacak gibi görünüyor.

Hastaneden yaklaşık 15 kilometre uzakta gerçekleştirilen ameliyat denemesi için hazırlıklar geleneksel yöntemlerde olduğu gibi hastanede yapıldı. Ameliyat için kadavra hazırlandıktan sonra uzaktan yönetilecek gereçler için parametreler belirlendi. Tüm robotik cihazların uzaktan kontrol edildiği ses teli ameliyatında, doktor uzaktan kumandalı forseps ve lazer kullandı. Tüm ameliyat, 3D görselleştirme için VR gözlük, tablet, geri bildirim cihazı, robotik kol ve lazer sistemiyle 3D bir kamera kullanılarak gerçekleştirildi.

Tele-cerrahi

Türkçeye “tele-cerrahi” olarak çevrilebilecek olan “tele-surgery” ameliyatlar, 5G sistemi ve gerekli ekipmanlar sağlanarak başarılı bir şekilde gerçekleştirildi. Ameliyatı yürüten doktorlar, geleneksel ameliyattan oldukça farklı olmasına rağmen sistemin rahat bir şekilde yürütülebildiğini belirtti.

Çalışma ekibinden, İtalyan Teknoloji Enstitüsü’nün Biyomedikal Robotik Laboratuvarı Başkanı Leonardo Mattos, cerrahların bu işlem sırasında normalde daha az stresli olduğunu söyledi. Mattos, “Robotik cihazların hata payının insan elinden daha düşük olması cerrahların güvenini arttırdı.” dedi.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: BİLİM İNSANLARI NEDEN UZAYDA ORGAN ÜRETMEYE ÇALIŞIYOR?

Ameliyat boyunca bilim insanları, cerrahi komutlar ile robotun eylemleri arasında en fazla 280 milisaniye bir gecikme yaşandı. Göz ardı edilebilecek olan bu gecikmeyle birlikte ameliyat oldukça başarılı geçti.

Mattos, bu yöntemin kullanılabileceği ameliyat türlerinde çok az bir sınırlama olduğunu da belirtiyor. Mattos, “Tele-cerrahi teknolojisi diğer lazer cerrahisi türleri için de kullanılabilir ve diğer robotik cerrahi türlerine güvenle uyarlanabilir.” Dedi.

Araştırmacılar ulaşılması zor bölgeler için hayat kurtarıcı olabilecek bu yöntem için hala üzerinde çalışılması gereken detaylar olduğunu belirtiyor.

Ekip yaptığı açıklamada, “5G tele-cerrahi senaryosunda geliştirilen sistem henüz bir prototip halinde. Bir çok açıdan sınırlı olan bu yöntem, gelecekte ortaya çıkabilecek etik ve yasal düzenlemeler doğrultusunda şekillendirilecek” diyor.

Henüz robotik sistemle ameliyat olma ihtimalimiz uzak olsa da özellikle kriz durumlarında büyük fayda gösterecek olan yöntem heyecan verici görünüyor.

Merve Şimşek
Merve Şimşek, 1996 yılı Muğla doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki mimarlık eğitimini 2019 yılında tamamladı. Eğitimi sırasında mimari ofislerde gerçekleştirdiği staj çalışmalarına ek olarak Natura ve YAPI dergilerinin editör ekibinde yer aldı. Halen Natura Dergi’nin editörlüğünü yürütüyor. Mimari, sanat, edebiyata ek olarak teknoloji ve bilim konularına ilgi duyuyor. İngilizce ve İspanyolca biliyor.