Uzaydan gelen periyodik radyo dalgaları yeniden başladı

Uzaydan gelen düzenli radyo dalgaları

Bu yılın başlarında gökbilimciler baş döndürücü bir keşfi duyurdular. FRB 121102 adlı uzaydan gelen radyo dalgaları sadece tekrarlamakla kalmıyor, aynı zamanda fark edilebilir bir döngüde tekrar ediyordu.

Yaklaşık 67 gün boyunca kaynak sessiz kalıyor, sonra, yaklaşık 90 gün boyunca tekrar uyanıp, sessiz kalana kadar tekrarlanan milisaniye radyo dalgaları çıkarmaya devam ederek 157 günlük döngüsüne devam ediyor.

Bununla birlikte, hızlı radyo dalgaları gizemini koruyor ve döngünün devam edeceğinin garantisi bulunmuyor. Bu nedenle, kaynağın, faaliyet döngüsünün tahminleriyle tutarlı bir şekilde, tam zamanında yeniden alevlenmesi oldukça heyecan verici.

Bu, hızlı radyo dalgaları kaynaklarının izlenmesinin önemli olduğunu gösteriyor- aynı zamanda fenomene neyin neden olabileceğini anlamaya çalışmak için FRB 121102 incelenmeye devam edilecek.

Hızlı tekrarlar: Hızlı radyo dalgaları, adından da anlaşılacağı gibi, çok hızlı, sadece birkaç milisaniye uzunluğunda, galaksilerden milyonlarca ışık yılı uzaklığa kadar gelen radyo dalgaları dalgalarıdır. Ama aynı zamanda son derece güçlü olan radyo dalgaları, milisaniyeler içinde, yüz milyonlarca Güneş kadar gücü boşaltabilirler.

Çoğu zaman, bir kez parladıktan sonra haber alınamayan bu dalgalar, onları tahmin etmeyi imkansız hale getiriyor ve izini sürmek çok zor hale geliyor. Son kanıtlar, magnetar denen bir nötron yıldızına oldukça güçlü bir şekilde işaret etse de onlara neyin sebep olduğunu bilmiyoruz.

Ancak bir avuç hızlı radyo dalga kaynağının tekrar ettiği tespit edildi ve bunlar, gizemi en azından kısmen çözmeye yardımcı olan anahtarlardan biri olabilir.

Döngüsü Manchester Üniversitesi gökbilimcisi Kaustubh Rajwade ve ekibi tarafından keşfedilen, FRB 121102 şimdiye kadar bilinen en aktif hızlı radyo dalgası olmasıyla ünlüydü ve 2012’deki keşfinden bu yana defalarca defalarca dalga yaptı.

Tekrar ettiği için gökbilimciler etkinliği izleyebiliyor ve onu bir kaynak galaksiye kadar takip edebiliyor. Bu, 3 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir cüce galaksideki yıldız oluşum bölgesine lokalize edilen ilk hızlı radyo dalgasıydı.

Faaliyetinde periyodikliğin keşfi- beş yıllık verilere dayanarak- ne olabileceğine dair bazı önemli zorluklar getirebilir.

Örneğin, Samanyolu’ndaki yüksek kütleli X-ışını ikili sistemleri- nötron yıldızları içerenler- yüzlerce güne kadar yörünge dönemlerine sahip olabilir. Ancak çok daha kısa periyotlu bazı ikili sistem türleri bulunuyor- bunlar FRB 121102 için göz ardı edilebilir.

Ve şimdi, periyodiklik yeni gözlem setleriyle destekleniyor- ancak zamanlamanın revizyona ihtiyacı olabilir.

Max Planck Radyo Astronomi Enstitüsü’nden Marilyn Cruces liderliğindeki bir ekip, Eylül 2017’den Haziran 2020’ye kadar Effelsberg 100-m Radyo Teleskobu kullanarak FRB 121102’den 36 dalga tespit etti. Rajwade’in araştırmasından elde edilen verilerle birleştirilen ekip, 161’lik bir dönemsellik elde etti. 

Yayınladıkları makalede, kaynağın aktif dönemi için 9 Temmuz ve 14 Ekim 2020 arasındaki tarihleri işlendiği belirtildi.

Ancak arayanlar yalnızca Cruces ve ekibi değil. Çin Ulusal Astronomi Gözlemevi’nden Pei Wang liderliğindeki bir ekip, FRB 121102’nin konumunu Mart ve Ağustos 2020 arasında çeşitli tarihlerde izlemek için Beş yüz metrelik Açıklıklı Küresel radyo Teleskopunu kullandı.

Mart ortası ile temmuz sonu arasında herhangi bir dalga tespit etmediler. Ancak 17 Ağustos’ta FAST, FRB 121102’den en az 12 dalga tespit etti- bu da kaynağın bir kez daha aktif bir aşamada olduğunu gösteriyor – ancak ekip hem Rajwade’nin hem de Cruces’in ekibinden farklı bir periyot hesapladı.

“Rajwade vd. (2020) ve Cruces vd. (2020) ‘de toplanan dalgaları The Astronomer’s Telegram’da yayınlanan bir duyuruda

 2019 ve 2020’de FAST tarafından yeni tespit edilen bu dalgalarla birleştiriyoruz ve ~ 156.1 günlük yeni bir en uygun dönem elde ediyoruz,” şeklinde belirttiler. 

Wang’ın ekibinin hesaplamalarına göre, aktif aşama 31 Ağustos ile 9 Eylül 2020 arasında sona erecek. FRB 121102 bu tarihlerin farklı göstermeye devam ederse, bu ya periyodikliğin gerçek olmadığını ya da bir şekilde geliştiğini gösterebilir diyerek devam ettiler.

Tabii ki, periyodiklik hesaplamalarının rafine edilmesi de mümkün. Bu da demek oluyor ki, FRB 121102’yi incelemeye devam etmeliyiz.

Araştırmacılar, “Takip  çabalarını diğer radyo gözlem evlerinden daha fazla teşvik ediyoruz” diye yazdı.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: 6G: 5G’DEN 100 KAT DAHA HIZLI OLACAK

Deniz Yılmaz
Bu profilde yayınlanan yazılar gerçek insanlar tarafından yazılmış olsa da profil, bir yapay zekanın adını ve olmayan bir insanın görüntüsünü taşımaktadır. Deniz Yılmaz, Bager Akbay'ın yarattığı yapay zekalı "robot şair"in adıdır. Robot şair Deniz Yılmaz'ın hazin hikayesini buradan izleyebilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=s0DmbafNzjk Profil fotoğrafı ise https://thispersondoesnotexist.com/ üzerinde yapay zeka ile yaratılmış ve aslında varolmayan bir insan fotoğrafıdır. Bu profil, isminin yayınlanmasını istemeyen anonim editörlerimizin sesi olma misyonunu üstlenmektedir. Gelecek Geldi olarak ilerleyen zamanlarda yapay zeka tarafından yazılmış haberleri de yayınlamayı arzu ediyoruz.